რისთვისაა საჭირო ოპერატიული მეხსიერება  RAM (Random Access Memory)

ოპერატიულ მეხსიერებაში  კომპიუტერი ინახავს პროგრამებს და ინფორმაციას მუშაობის დროს . ინფორმაცია ინახება მანამდე სანამ არის დენი(სამნამ კომპიუტერი მუშაობს)  .დენის გამორთვისას მეხსიერება იკარგება. ამიტომ კომპიუტერში ოპერატიული მეხსიერების გარდა არსებობს მეხსიერება ინფორმაციის დიდი ხნით შესანახად, მაყარი დისკები. 
ოპერატიული მეხსიერება შედგება  მიკროსხემებისაგან, რომლებიც განლაგებული არიან მოდულზე. მოდელი ყენდება სპეციალურ ბუდეში დედა პლატაზე. მოდულის დამატება კომპიუტერში არ არის ძნელი, ვაყენებთ 512 მეგაბაიტიან მოდულს დედა პლატაზე ეხლა თქვენი კომპიუტერის ოპერატიული მეხსიერება 512 მეგაბაიტია, დავამატებთ კიდევ ერთს 256 მეგაბაიტიანს უკვე 768 -აა.მაგრამ ორ კანალიანი რეჟიმი თუ გინდათ გამოიყენოთ რომლის მეშვეობით კომპიუტერი ორჯერ უფრო ჩქარა მუშაობს, მაშინ ორი ერთნაირი მოდულის დაყენებაა საჭირო: მაგალითად 512 მბაიტი-ნი.

ოპერატიული მეხსიერების ძირითადი მონაცემები: მეხსიერების ტიპი, მეხსიერების მოდულის ზომა, ტაქტური სიხშირე, ტაიმინგი(ლატენტურობა).

პირველი რაცაც უნდა მივაქციოთ ყურადღება ოპერატიული მეხსიერების არჩევისას -ეს მისი ტიპია. ამ დროისათვის არსებობს ოპერატიული მეხსიერების სამი ტიპი :DDR (Double data rate) , და მისი თანამედროვე მოდიფიკაციები : DDR2 და DDR3. განსხვავემა მათ შორის სიჩქარეშია, ელექტროენერგიის ხარჯვაში(მეხსიერება  DDR3 ელექტროენერგიის ხარჯი 30-40%, ნაკლებია ვიდრე მეხსიერებისა  DDR2) და კონტაკტების რაოდენობა მოდულზე (არ ყენდება მეხსიერება DDR3  ბუდეში DDR და DDR2 და უკუსაპირისპიროდ.

მეხსიერება DDR დაDDR2  უკვე მოძველებულია. ასე რომ ახალი კომპიუტერისათვის თქვენ დაგჭირდებათ მეხსიერება DDR3.  ტანამედროვე სისტემური პლატები გამოდის მეხსიერებათა სლოტებით DDR3.

მეხსიერების მოდული მოცულობა . რაც უფრო მეტი პროგრამების ხმარებას აპირებთ ერთდროულად , მით უფრო მეტი დაგჭირდებათ ოპერატიული მეხსიერება. საჭიროა გავითვალიშწინოთ, რომ მეხსიერების ნაწილი სჭირდება სისტემას  . მაგალითად,  Windows XP კომფორტული მუშაობისათვის ჭირდება  არანაკლებ 1გბ ოპერატიული(ოპტიმალურად 2 გბ),  Windows 7 x32 – არ ნაკლებ 2გბ (ოპტიმალურად 3 გბ), для Windows 7 x64 -არ ნაკლებ 3 გბ(ოპტიმალურად 4 გბ).

მეხსიერები ტაქტური სიხშირე, გამტარიანობა დაჩიპი. ეს მონაცემები დამოკიდებულია ერთმანეთზე. რაც უფრო მეტია სიხშირე  – მით უფრო მაღალია სიჩქარე მნაცემათა გაცვლისა. საჭიროა ფათვალსწინება იმის  რომ, საერთო გამტარიანობა მეხსიერების ყველა მოდულისა არ უნდა აღემატებოდეს ოპერატიული მეხსიერების შინის გამტარიანობას დედა პლატაზე . წინაამღდეგ შემთხვევაში მეხსიერება ვერ შეძლებს თავისი პოტენცილაის სრულად გამოყენებას . ასევე გასათვალისწინებელია რომ სხვდასხვა სისტემური პლატა იყენებს სხვადასხვა ტიპის ჩიპებს, ამიტომ ასარჩევია მხოლოდ მეხსიერება რომელიც ერგება განკუთვნილ დედა პლატას , წინაამღდეგ შემთხვევაში მეხსიერება იმუშავებს ნელა (თუ იმუსავებს საერთოდ).

ტაიმინგი (ლატენტურობა) – სიგნალის დროებითი დაკავებებიო მოდულის მეხსიერებაში ძირითადად მითითებულია ოთხი ციფრით  (მაგალითად, 8-8-8-24). უზომება ტაქტებში. რაც უფრო ნალკლებია ტაიმინგთა რიცხვი – მით უფრო ნაკლებია სიგნალის დაკავება , და როგორც შედეგი, დიდი სიჩქარე მონაცემათა გაცვლისა. მიზანშეცონილია მეხსიერების დადგმა  დიდი ტაქტური სიხშირით, ვიდრე ნაკლები ტაიმინგით.

ოპერატიული მეხსიერები მოდულების რაოდენობა. მეხსიერების ბევრი მოდული ეხლა იყიდება კომპლექტებით . ეს ხდება ტექნოლოგია  Dual-Channel (და მისი ანალოგების) წყალობით, რომელიც განხილულია სტატიაში სისტემურ პლატაზე . ეს ტექნოლოგია  ახორციელებს მეხსიერების ორი მოდულის პარალელურ მუშაობას, რითიც იგი ზრდის მეხსიერები პროდუქტიულობას ორჯერ.მაგრამ მუშაობა რეჟიმში Dual-Channel შესაძლებელია მხოლოდ თუ განკარგულებაში გავაქვს მოდულები ერთნაირი მონაცემებით. რეკომენდირებულია , როგორც მინიმუმი მეხსიერების 2 მოდული ოპერაციულ სისტემა Windows -ში კომფორტული მუშაობისათვის.

ოპერატიული მეხსიერები გაცივება .მეხსიერება, ნორმალურ დათვირთვაზე, არ საჭიროებს გაცივებას. მაგრამ თუ თქვენ აპირებთ დიდხანს მუშაობას  პროგრამებთან , რომლებსაც სჭირდებათ მეხსიერების დიდი მოცულობები მიაქციეთ ყურადღება მოდულების კომპლექტებს, უკვე მათზე დაყენებული რადიატორებით – ესეთები ეხლა უკვე უმეტესობაა.

პროცესორი, რა უნდა გავითვალისწინოთ პროცესორის არჩევისას

 ცენტრალური პროცესორი – კომპიუტერის ძირითადი ნაწილია .
პროცესორის ძირითადი მონაცემები: ბირთვების რაოდენობა, ტაქტური სიხშირე , კეშის მოცულობა L1 и L2, L3, გრაფიკული ბირთვი, სოკეტის ტიპი, სითბოს გამოყოფა.
პროცესორი ჩიპსეტთან ერთად მართავს ინფორმაციას რომელიც იმყოფება კომპიუტერზე. თუ როგორ იმუშავებს კომპიუტერი დამოკიდებულია იმაზე როგორი პროცესორი აყენია კომპიუტერზე ხოლო თვითონ პროცესორის მუშაობა დამოკიდებულია მის ტაქტურ სიხშირეზე და კეშის მოცულობაზე. 

პირველი რაც უნდა გავითვალისწინოთ პროცესორის არჩევისას ეს –ბირთვების რაოდენობაა. ბირთვი– ეს პროცესორის მოდულია ,რომელშიც ხდება მონაცემთა ძირითადი ოპერაციების დამუშავება , ამიტომ, რაც უფრო მეტია ბირთვების რაოდენობა  – მით უფრო მაღალია კომპიუტერის  პროდუქტიულობა. ორ-ბირთვიანი პროცესორი იმუშავებს თითქმის ორჯერ უფრო ჩქარა ვიდრე ერთბირთვიანი (იმ პირობით თუ ემთხვევა სხვა პარამეტრებიც).
მაგრამ სუყველა პროგრამა არ არის გათვალისწინებული რამოდენუიმე ბირვთთან სამუშაოდ . ეს ლაპარაკობს იმაზე რომ არ უნდა დაგვავიწყდეს ისეთი მონაცემები როგორიცაა  – პროცესორის ტაქტური სიხშირე.

პროცესორის და დედა პლატის არჩევისას საჭიროა ყურადღების მიქცევა სოკეტ-ზე(Socket).სოკეტი– ეს სლოტია , რომელიც უზრუნველყოფს პროცესორის ელექტრო და მექანიკურ შეერთებას სისტემურ პლატასთან  (დედა პლატასთან) .  ამ მონაცემების გათვალისწინება საჭიროა სისტემური პლატის არჩევის დროს. არა ღირს ყიდვა პროცესორისა რომელიც ყენდება ძველი ტიპის სოკეტზე, რადგან შემდეგში თუ დააპირებთ კომპიუტერის მოდერნიზაციას ან უბრალოდ პროცესორის შეცვლას, სოკეტის მოდელი შეიძლება მოიხსნას წარმოებიდან და როგორც მინიმუმი მოგიწევთ ახალი დედა პლატის ყიდვა.  შეამოწმეთ დოკუმენტაცია პროცესორისა და დედა პლატის :მათი სოკეტების აღწერა უნდა ემთხვეოდეს . 

მუშაობის დროს პროცესორი გამოყოფს ბევრ სითბოს, საჭიროა მისი განეიტრალება: წინაამღდეგ შემთხვევაში პროცესორი ძალიან მალე გამოდის მწყობრიდან(«გადაიწვება»). ამისათვის პირდაპირ პროცესორზე ყენდება რადიატორი , ეფექტურობისათვის პროცესორსა და რადიატორს შორის ანთავსებენ ტერმოპასტას . მაგრამ ეს არ არის საკმარისი :ზევიდან რადიატორზე ყენდება ვენტილიატორი.

ტაქტური სიხშირე— გვიჩვენებს,რამდენი ტაქტს, ციკლს, ელემენტარულ ოპერაციას ასრულებს პროცესორი წამში. სიხშირე იზომება გიგაგერცებში(Hz), მაგალითად პროცესორს ტაქტური სიხშირით 1Hz შეუძლია შეასრულოს 1 მილიარდი ოპერაცია წამში ,რაც უფრო მაღალია ეს პარამეტრი მით უფრო ჩქარა ხდება ინფორმაციის დამუშავება თანამედროვე კომპიუტერების პროცესორები ძალიან ჩქარია, ამიტომ სიხშიერე მითითებულია მეგა გერცებში და გიგა გერცებში. 

კეშის მოცულობა— ეს მეხსიერების მაღალ სიჩქრიანი ბლოკია , რომელიც განთავსებულია პირდაპირ პროცესორში. მონაცემათა დამუშავების სიჩქარე კეშიდან გაცილებით უფრო ჩქარია,ვიდრე ოპერატიული მეხსიერებიდან, რის შედეგადაც მაღლდება პროდუქტიულობა.

. კეში{cache ნიშნავს«მარაგს») — იგი საჭიროა პროგრამული კოდის და მონაცემების დროებით შენახვისთვის.კეშ მეხსიერებაში ინახება ყველაზე ხშირად გამოყენებული ინფორმაცია რომელიც კოპირდება მთავარი მეხსიერებიდან. გასაგებია რომ, კეშ მეხსიერების ზომა ზეგავლენას ახდენს პროცესორის სიჩქარეზე .
პროცესორი აღინიშნება შემდეგი ასოებით CPU {Central Processing Unit).პრაისში  ხშირად მიუთითებენ ხოლმე კომპანია მწარმოებელს , პროცესორის დასახელება მისი ტაქტური სიხშირე . მაგალითად, Intel Pentium-4 2800 ხანდახან პროცესორის  კეშ მეხსიერებასაც მიუთითებენ  (512 კილობაიტი, 1 მბაიტი, 2 მბაიტი) .

არსებობს რამოდენიმე საფეხური პროცესორის კეშ მეხსიერებისა:
    – კეში პირველი საფეხურისა  (L1) – მოცულობით ყველაზე პატარა, მაგრამ ყველაზე ჩქარი. 
    – კეში მეორე საფეხურისა (L2), – პირველზე უფრო ნელია, მაგრამ მოცულობით უფრო დიდია. 
    – კეში მესამე საფეხურისა (L3), -მეორეზე ნელია, მაგრამ მოცულობით გაცილებით უფრო დიდია. ესეთი კეში გააჩნია თანამედროვე ძლიერ პროცესორებს მხოლოდ.

რაც შეეხება მწარმოებელს, აქ ორი ძირითადი ვარიანტია. ამ დროისათვის პროცესორების 90% აწარმოებს ორი კომპანია : Intel და AMD.

კომპანია Intel გამოირჩევა მაღალი პროდქტიულობით, რომელიც უზრუნველუოფს პროცესორს ბირთვების მაღალ სიხშირით და კეშს საკმაოდ დიდი ზომის მეხსიერებით. მინუსი ძალიან მაღალი ფასი და ძალიან დიდი სითბოს გამოყოფა.

კომპანია AMD გამოირჩევა- ოპერატიული მეხსიერების ჩაქსოვილი კონტროლიორით, ასევე ხარისხიანი გრაფიკული ბირთვით. მისაღები ფასი და უფრო სტაბილური მუშაობა სითბოს გამოყოფასთან დაკავშირებით. პროდუქტიულობა ამ ფირმის პროცესორებისა ცოტათი უფრო დაბალია, ვიდრე  Intel- ისა.

გადასვლა კომპიტერის გაკვეთილებში